Lắp đặt hệ thống xử lý nước thải là để bảo vệ môi trường, đồng thời một số trường hợp có thể tái sử dụng nguồn nước đã qua sử dụng, nhằm giải quyết “tình trạng thiếu nước sạch và ô nhiễm nguồn nước đang ngày càng nghiêm trọng”.
1. Khái niệm về xử lý nước thải
Xử lý nước thải là quá trình loại bỏ các chất ô nhiễm ra khỏi nước thải để tạo thành nước đủ tiêu chuẩn có thể thải trở lại môi trường bằng các công nghệ đặc biệt.
Nước đầu ra đạt tiêu chuẩn theo quy định của nhà nước và không gây ảnh hưởng đến môi trường, các vùng nước tự nhiên như: ao hồ, sông suối, đại dương… hoặc trước khi nó ngấm đến các tầng nước ngầm.
Xử lý nước thải chính là một trong những việc quan trọng nhằm kiểm soát việc ô nhiễm nguồn nước cũng như tình trạng thiếu nước sạch đang diễn ra ngày một nghiêm trọng.
2. Hệ thống xử lý nước thải là gì?
Hiểu đơn giản: “Hệ thống xử lý nước thải là sự kết hợp của các công nghệ riêng lẻ thành một quy trình hoàn chỉnh, nhằm giải quyết nhu cầu xử lý nước thải cụ thể của bạn.”
- Ví dụ: Bạn đang có nhu cầu xử lý nước thải y tế (bệnh viện, trạm y tế, phòng khám…).
- Tư vấn: Bạn có thể sử dụng hệ thống xử lý nước thải kết hợp AAO – MBR. Đây là hệ thống xử lý nước thải sử dụng công nghệ sinh học được áp dụng ở nhiều bệnh viện, trạm y tế, phòng khám hiện nay.
Như ví dụ minh họa ở trên, bạn có thể hiểu rằng: “với mỗi nhu cầu xử lý nước thải khác nhau thì ta sẽ sử dụng công nghệ xử lý nước thải khác nhau” để đáp ứng được quy định và nước thải chưa đạt của cơ quan chức năng, tránh gây ô nhiễm môi trường hoặc để tái sử dụng nguồn nước thải sau xử lý.
➡️ Vậy nên ta kết luận rằng: “Hệ thống xử lý nước thải là một quy trình động” (vì có thể thay đổi theo nhu cầu sử dụng, không cố định một quy trình chung cho tất cả). Một hệ thống xử lý nước thải hoạt động hiệu quả và được thiết kế tốt sẽ đáp ứng các yêu cầu cụ thể:
- Ở hiện tại: đạt hiệu quả trong việc xử lý nước thải cho nhu cầu của người dùng (xử lý nước đạt chuẩn đầu ra, chi phí hợp lý, vận hành hợp lý…).
- Trong tương lai: đáp ứng được các biến động về nhu cầu xử lý nước thải (thay đổi lưu lượng, thành phần nước thải, các yêu cầu của cơ quan chức năng, thay đổi lượng hóa chất…) giúp tránh được việc phải nâng cấp hoặc thay mới toàn bộ hệ thống.
3. Thành phần cơ bản của một hệ thống xử lý nước thải
Như đã đề cập ở phần khái niệm, để xác định chính xác thành phần tạo nên một hệ thống xử lý nước thải chúng ta cần phải biết đặc điểm thành phần của nước thải và yêu cầu về chuẩn xả thải của cơ quan chức năng. Tuy nhiên, thành phần cơ bản của một hệ thống xử lý nước thải bao gồm:
- Các bể lắng, song chắn rác…: để loại bỏ các chất rắn lơ lửng trong quá trình xử lý.
- Máy bơm nước: kiểm soát dòng chảy của nước thải.
- Nguồn cấp hóa chất: để tạo điều kiện thuận lợi cho các quá trình keo tụ, đông tụ, kết tủa… nhằm loại bỏ chất hữu cơ, vô cơ, chất lơ lửng nhỏ, kim loại nặng…
- Lọc nước: nhằm loại bỏ các chất rắn lơ lửng còn sót lại (dựa theo quy định xả thải, ở giai đoạn lọc nước sẽ sử dụng thiết bị phù hợp).
- Điều chỉnh độ pH: tùy vào hệ thống, thường việc này nằm ở giai đoạn xử lý hóa học.
- Tủ điện điều khiển: đưa vào như các vận hành tự động của công trình.
Các thành phần cơ bản nêu trên đã đủ đáp ứng yêu cầu của một hệ thống xử lý nước thải cơ bản. Tuy nhiên, doanh nghiệp với yêu cầu xử lý nước thải ở mức độ cao hơn, có thể sẽ phải bổ sung thêm công nghệ hoặc thành phần ở một số giai đoạn.
Ví dụ: Đối với một doanh nghiệp sản xuất thực phẩm, nước uống trái cây… thì công nghệ áp dụng cho hệ thống xử lý nước thải sẽ tập trung vào việc loại bỏ các chất hữu cơ. Như vậy: cần xem xét, tính toán kỹ lưỡng để đưa ra các thành phần phục vụ cho giai đoạn xử lý sinh học.
4. Hệ thống xử lý nước thải loại bỏ chất bẩn nào?
Một hệ thống xử lý nước thải được thiết kế phù hợp để loại bỏ các chất bẩn có trong nước thải như:
- Kim loại: chủ yếu có trong nước thải công nghiệp luyện kim, xi mạ… Trong quá trình sản xuất, nước thải ra chứa nồng độ kim loại cao. Vì tính không phân hủy nếu không được xử lý, sau thời xả thải có thể tích tụ lại gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và sinh vật.
- Mầm bệnh: là các virus, nấm, mầm bệnh, vi khuẩn, vi sinh vật… trong nước thải, có thể gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm. Nếu không được xử lý, nước thải ra môi trường có thể làm lây lan dịch bệnh như: tả, nhiễm khuẩn, viêm gan…
- Nitrat và Phosphat: nếu nước thải chứa Nitrat và Phosphat không được xử lý thải ra môi trường, nó có thể làm tăng nồng độ BOD trong nước, làm tảo – cỏ dại – sinh vật phù du… phát triển mạnh mẽ => gây ra tình trạng phú dưỡng, thiếu oxy trong một vùng nước => làm chết sinh vật, tạo ra vùng nước chết.
- Nhu cầu oxy sinh hóa (BOD): Chỉ số BOD trong nước càng lớn sẽ làm oxy trong nước cạn kiệt nhanh, dẫn đến các sinh vật khác dưới nước không thể tồn tại.
- Tổng chất rắn hòa tan (TDS): nếu nước thải chứa TDS thải ra môi trường không được xử lý, nó có thể gây ra các vấn đề đối với sinh vật dưới nước, hệ thống tiêu và ảnh hưởng đến mùa màng. Ngoài ra chúng có thể ngấm vào mạch nước ngầm, người sử dụng trong gián tiếp dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe.
- Tổng chất rắn lơ lửng (TSS): TSS làm giảm lượng oxy có trong môi trường nước dẫn đến sinh vật bị tiêu diệt. TSS có thể gây đóng cặn và tạo mùi hôi trong đường ống – máy móc.
- Hóa chất tổng hợp khác: Các loại hóa chất có thể gây hại đến sức khỏe con người, sinh vật, gây biến đổi nội hormone như: thuốc trừ sâu, dioxin, DDT, PCB…
5. Quy trình hoạt động của hệ thống xử lý nước thải cơ bản
Tùy thuộc vào đặc điểm và tính chất của mỗi loại nước thải mà quy trình sẽ khác nhau. Tuy nhiên, về tổng quan thì quy trình hoạt động của hệ thống xử lý nước thải cơ bản bao gồm các hoạt động dưới đây.
5.1. Giai đoạn xử lý sơ bộ
Nước thải từ nguồn thải đi vào hệ thống, qua thanh chắn rác (lọc rác) để loại bỏ rác thải, mảnh vụn… Rác thải được thu gom để mang đi xử lý, chôn lấp… Nước thải được bơm từ bể thu gom lên bể lắng để tiếp tục xử lý.
5.2. Giai đoạn xử lý sơ cấp
Nước được bơm lên bể lắng, tại đây nước chảy chậm lại. Các chất rắn nhẹ hơn nổi lên mặt nước (ví dụ: dầu mỡ, mảnh nhựa, hạt nhựa…) được hớt bỏ. Đồng thời các chất bùn, chất rắn hữu cơ (phân, mảnh giấy, thức ăn…) chìm xuống. Bùn này được hút ra từ đáy bể, mang đi làm đặc và phân hủy.
5.3. Giai đoạn xử lý thứ cấp
Tại giai đoạn này có 2 tiến trình xử lý chính, bao gồm:
- Xử lý hiếu khí: tại bể hiếu khí, không khí được bổ sung liên tục bằng cách sục khí để tạo môi trường thuận lợi cho các vi sinh vật hiếu khí có trong nước thải sinh trưởng và phát triển. Các vi sinh vật này sẽ tiêu thụ các chất hữu cơ trong nước thải, tạo ra các chất cặn nặng dễ dàng loại bỏ hơn.
- Xử lý kỵ khí (bể lắng cuối): nước thải từ bể hiếu khí sang bể kỵ khí, tại đây các chất rắn nặng hơn sẽ chìm xuống đáy. Bùn tại đây cũng được thu gom cùng với bùn ở giai đoạn sơ cấp để mang đi xử lý. Một số bùn tại giai đoạn thứ cấp này sẽ được trở về bể hiếu khí để duy trì điều kiện sống thích hợp cho các vi sinh vật hiếu khí xử lý nước thải.
5.4. Giai đoạn khử trùng
Nước được xử lý từ bể lắng chuyển sang bể khử trùng, tại đây sẽ được thêm một số hóa chất khử trùng như NaCl, thuốc tẩy… để tiêu diệt vi sinh vật và loại bỏ các sinh vật gây bệnh còn sót lại. Cuối cùng nước đã qua xử lý sẽ được thải ra nguồn tiếp nhận (thường là ao hồ, sông suối, kênh rạch… tại địa phương) hoặc để tái sử dụng.
5.5. Giai đoạn xử lý đặc biệt khác
Bùn, chất thải rắn trong quá trình này có nhiều cách để xử lý như: chôn lấp, xử lý để làm phân bón, mang đi đốt để tạo ra năng lượng…
Ngoài ra, tùy thuộc đặc trưng của mỗi ngành nghề mà có thêm yêu cầu xử lý kim loại hay một số chất hữu cơ khác trong nước thải, để nước đầu ra đạt đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia Việt Nam như: chỉ số BOD, TDS, TSS… đã trình bày ở phần 3 của bài viết.
6. Những hệ thống xử lý nước thải hiện nay
Có nhiều loại hệ thống xử lý nước thải khác nhau. Hiện nay một số phương pháp xử lý nước thải thông thường như hệ thống keo tụ và tạo bông cặn sử dụng hóa chất nhôm clorua và polyelectrolytes. Phương pháp xử lý hóa lý này tạo ra một lượng lớn bùn gây ô nhiễm môi trường.
Trong tình hình biến đổi khí hậu, ô nhiễm nước đang xảy ra ngày một nghiêm trọng: “hầu hết các nước phát triển cũng như đang phát triển đều có các quy định nghiêm ngặt về quản lý nước thải công nghiệp và nước thải sinh hoạt”.
Với sự tiến bộ khoa học và những cải tiến công nghệ đáng kể đã được thực hiện trong những năm qua, đã có nhiều báo cáo và nghiên cứu mới về hệ thống xử lý nước thải hiện đại, một số hệ thống mới như: “Hệ thống xử lý nước thải kết tủa hóa học, Lọc nano, Cơ chế xử lý tảo, Thẩm thấu ngược, Trao đổi ion, Siêu lọc và Phương pháp hấp thụ sinh học là những phương pháp xử lý nước thải mới nhất được sử dụng gần đây”.
7. Dịch vụ xử lý nước thải Uy tín – Chất Lượng – Giá tốt
Kính gửi Quý khách hàng, Công ty Môi Trường Phúc Khanh xin giới thiệu dịch vụ Xử Lý Nước Thải chuyên nghiệp, trọn gói đa ngành nghề. Chúng tôi có hơn 10 năm kinh nghiệm trong việc thiết kế các giải pháp xử lý nước thải tối ưu với nhu cầu và điều kiện thực tế của doanh nghiệp, cam kết nước thải đầu ra đạt chuẩn với chi phí thấp và phù hợp nhất. Với các dịch vụ bao gồm:
- Tư Vấn – Thiết Kế Hệ Thống;
- Xây dựng – Thi Công – Lắp Đặt;
- Vận hành – Bảo Trì – Bảo Dưỡng;
- Nâng cấp – Cải tạo;
Cung cấp Hóa Chất, Thiết bị.
